یزد- دکتر محمد مهدی دهستانی مدیر هلدینگ کشاورزی روز بخیر و کارشناس مشاوره و مدیریت تخصصی باغات درباره آشنایی با درخت پسته، آب و هوای لازم برای پرورش آن و سایر موارد کاربردی در حوزه پسته کاری با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی انتهاج یزد به گفت و گو پرداخته است.

ابتدا درباره شناخت درخت پسته توضیحاتی را ارائه بفرمایید.

پسته از خانواده Anacardiaceae و از جنس Pistaciae و از گونه Pistaciae vera است، پسته گیاهی دو پایه است، یعنی گلهای نر وماده جدا از هم و روی پایه های مجزا قرار گرفته است.گل آذین درخت پسته خوشه ای است و در خوشه نر گلها به یکدیگر فشرده و متراکمند وتعداد زیادتری گل نسبت به خوشه ماده مشاهده میشود. برگ درخت پسته از۵تا۷برگچه تشکیل شده است. ریشه درخت محوری و عمودی است وتا عمق بیشتر از۲متر در داخل خاک فرو می رود.

آب و هوایی برای پسته کاری مطلوب تر است؟

درخت پسته در برابر سرمای شدید زمستان و گرمای زیاد تابستان مقاوم است. درخت پسته با هوا و زمین مرطوب سازگاری ندارد. رطوبت زیاد در زمین باعث ایجاد بیماری، تولید صمغ و پوسیدگی یقه درخت می شود که به تدریج درخت را ضعیف و بالاخره خشک می کند. درخت پسته به کم آبی و خشکی مقاومت زیاد نشان می‌دهد. به طوری که درختان کهن را می‌توان بدون آبیاری به مدت خیلی طولانی زنده نگه داشت پسته در فروردین ماه ۱۳روز گلدهی دارد در حدود اردیبهشت ماه ارزنی می‌شود و در اواخر خرداد پوست میوه تشکیل میشود تا به حد نهایی برسد در حدود مرداد رشد سریع جنین را دارد و در حدود شهریورماه میوه ها رسیده و برداشت می شوند.

پسته ایرانی از چه شاخصه هایی برخوردار است؟

پسته ایرانی pistacia vera به شکل جنگلهای انبوه در شمال شرقی  ایران دیده می شود.

می توان  گفت که اصل این نوع  پسته در برابرتغییرهای هوا(سرمای شدید و گرمای زیاد) مقاوم است ودربرابرکم آبی و خشکی مقاومت خوبی دارد و درجه شوری خاک تاثیر زیادی روی درخت پسته ندارد در نتیجه کشت پسته به دلیل توجیه اقتصادی و سودآوری، مقاومت در برابر شوری و کم آبی در سال‌های اخیر بویژه در مناطق کویری و کم آبی چون استان یزد گسترش یافته است. در این حالت محصول پسته ارزش صادراتی و اقتصادی بالایی دارد و تولید آن با صرفه است.

تغذیه درخت پسته چگونه باید باشد؟

عناصر مورد نیاز پسته بر سه بخش از جمله عناصر اصلی: نیتروژن_ فسفر_ پتاس، عناصرثانویه: منیزیم_ کلسیم_ گوگرد و عناصر ریز مغذی: روی_ آهن_ منگنز_ بر_ مس_ مولیبدن تقسیم بندی می شوند.

برای تامین نیاز این عناصر، درخت پسته به کود فراوانی احتیاج دارد و کود دامی به تنهایی نمیتواند احتیاجات درخت پسته را از حیث مواد غذایی برای محصول زیاد تامین کند لذا باید علاوه بر کودهای دامی ازکودهای شیمیایی نیز استفاده کرد.

مرحله مهمی به عنوان مرحله آزمایش برگ در فرایند کاشت و داشت پسته وجود دارد در این باره توضیح می فرمایید؟

بهترین روش برای بدست آوردن نیاز کودی درخت نمونه برداری برگ است؛ که بهترین زمان آن اواخر تیرماه تا نیمه مرداد است که از شاخه های بدون محصول و بدون خوشه و از وسط درخت (از لحاظ ارتفاع) و از برگهای وسط شاخه، برگهای ساده را برداشت نموده و برگ ها را تا انتقال به آزمایشگاه در سایه نگهداری کنید. پس از تعیین نیاز های کودی گیاه توسط آزمایشات برگ وخاک کود مورد نیاز رابه روش چالکود به درخت بدهید البته در شرایط خاص از روش نوار کود هم استفاده می کنند. برای انجام چالکود در فاصله۱تا۱٫۵متری از تنه درخت چاله ای با عمق۶۰ و طول و عرض۶۰ سانتیمتر حفر نمایید و داخل آن را در حدود۵۰کیلو گرم کود پوسیده گاوی یا کود ماهی ریخته و بر روی آن برای درخت ۴ساله۳۰۰گرم فسفات، ۵۰۰گرم پتاس، ۱۰۰ گرم کود ازته و برای درخت پسته بارور ۱۵ساله کود فسفره ۵۰۰ تا۷۰۰گرم، کود پتاسه ۱تا ۱٫۵کیلوگرم و گوگرد ۲تا ۴ کیلوگرم ریخته روی آنها را با برگ پوشانده وخاک روی آنها می‌ریزیم.

کمبودهای غذایی درخت پسته شامل چه مواردی است؟

عمومی ترین کمبودهای غذایی در باغات پسته ایران شامل: روی، آهن، نیتروژن، منگنز، مس و فسفر است که می توان با محلول پاشی برگی در اواسط اردیبهشت تا اواسط خرداد ماه یک نوبت ودر مهرماه یک نوبت و یک نوبت دیگر در آبان ماه کمبودهای فوق را جبران کرد و تولید محصول مناسبی را انتظار داشت.

علائم کمبود روی: کمبود روی موجب ریزش جوانه ها در طول دوره خواب(پاییز و زمستان) کاهش اندازه برگها و کم شدن فاصله گره ها(روزت) کاهش فتوسنتز، توقف رشد وکوچک شدن برگها می شود.

علائم کمبود مس: در کمبود شدید مس، برگها و دانه کامال ریز و قرمز رنگ می شود که اصطالحا(قرمزو) گویند و سرشاخه به شکل عصا به سمت پایین تاب می‌خورد و یا خشک میشود و پوست پسته چروکیده می شود.

از نظر شما به عنوان کارشناس موفق در حوزه مشاوره پسته کاری، کمبودهای شدید و شایع و علل آن در باغات پسته ایران چیست؟

کلسیم: انتقال کم به میوه، شور شدن، مصرف زیاد پتاسیم، منیزیمی شدن آبها، کمی رطوبت

فسفر: کمبود فسفرفراهم، عدم دسترسی ریشه به، خاک آهکی، کمی رطوبت، نیاز بالای گیاه به فسفر و پایین بودن کربن خاک

پتاسیم: کمبود  رطوبت، نیاز بالای محصول، شوری، تثبیت بالای خاک

منیزنیم: نیاز ممنیزمی محصول، مصرف گچ زیاد، شوری بالا، پتاسیم بالا خاک

روی: کمبود روی در خاک ها، آهکی بودن خاک‌ها، مصرف فسفر و آهن زیاد

    نشانی الکترونیکی هلدینگ کشاورزی روز بخیر: http://Rozbekheir.ir