یزد- برق، عنصری حیاتی که زندگی امروز به آن وابسته است، از فعالیت نانوایی ها گرفته تا مدارس آنلاین، از بیمارستان ها تا صنایع بزرگ و کوچک؛ قطعی برق تابستان امسال، سوالاتی را در ذهن ها ایجاد کرد که با توجه به بالا گرفتن تب رمز ارزها، آیا تولید رمز ارزها در استان، عامل اصلی کمبود برق در یزد بود؟ آیا مشترکان خانگی سهمی در کمبود برق داشتند و چرا خاموشی ها بر آنها تحمیل می شود؟ صنایع بزرگ و کوچک چگونه پایش می شوند؟ راه حل ها و راهکارها چیست؟، تصمیم گرفته ایم با توجه به صحبت های مدیرعامل برق منطقه ای یزد در نشست خبری و مواردی که در وزارت نیرو به آن پرداخته شده همچنین نگاهی به نظرات فعالان بخش خصوصی صنعت برق، به این موضوع بپردازیم.

به گزارش خبرنگار انتهاج یزد، مدیر عامل شرکت برق منطقه ای یزد، در نشست با خبرنگاران که در پی قطعی های برق اخیر انجام شد، درباره وضعیت فعالیت رمزارز ها در استان یزد به عنوان یکی از عوامل مصرف کننده برق، توضیح داد: در حال حاضر ۷ مرکز استخراج رمز ارز دارای مجوز در استان فعال هستند که با توجه به دستورالعمل‌های موجود و وضعیت حال حاضر پیک شبکه، برق آنها تامین نمی گردد و تاکنون ۳۰۰۰ دستگاه ماینر که بصورت غیر مجاز که از شبکه توزیع برق استفاده می کردند شناسایی و جمع آوری شده است.

ابوالفضل اسدی در ادامه در باره احداث و بهره برداری از مراکز استخراج رمز ارز گفت: این مراکز مشروط به رعایت ضوابط و اخذ مجوزهای لازم، به صورت ذاتی بلامانع است و به تبع آن، تبلیغ هم ممنوعیتی ندارد.

اسدی به ضوابط جاری برای فعالیت ماینر ها اشاره کرد و گفت: قطع تمام ماینرها در شرایط پیک بار کنونی باید رعایت شود و عمده مشکلات موجود در این زمینه مرتبط با مراکز غیر مجاز استخراج رمز ارز است که علیرغم محدودیت‌های موجود، از تعرفه های غیر مجاز استفاده نموده و با مصارف غیرمجاز منجر به کمبود تولید برق می‌شوند.

طبق گزارشی، بر اساس مطالعه در شرکت توانیر با عنوان “فراتر از بحران خاموشی” رکورد بی‌سابقه و ۲۰ درصدی رشد مصرف برق در سال جاری، با هیچ کدام از اصول برنامه‌ریزی و طراحی شبکه‌های برق سازگار نبوده است و این میزان رشد حداکثر در طول پنج سال قابل تصور بود.
در این بررسی ضمن اشاره به عوامل افزایش زودهنگام و شدید دمای هوا تا ۵ درجه و در مدار قرار گرفتن زودهنگام سیستم‌های سرمایشی، راه اندازی زودهنگام چاه‌های کشاورزی به دلیل کاهش بارش‌ها و رواناب‌های سطحی و رشد تولید و افزایش مصرف برق صنایع بزرگ در کنار عامل کمتر شناخته شده استفاده فزاینده از ماینرها و تجهیزات استخراج رمز ارز به عنوان عوامل اصلی رشد مصرف برق، به‌صورت ویژه به مولفه رمزارزهای غیرمجاز پرداخته شد.
در مقدمه این گزارش آمده است: میزان رشد مصرف برق سالانه گروه‌های تجاری، خانگی و صنعتی مشخص و هرگونه رشد خارج از این مصارف، غیرمتعارف تلقی می‌شود.
این مطالعه که کمترین مصارف در اردیبهشت سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ بین ساعات ۲ تا ۵ بامداد(یعنی خنک‌ترین ساعات شبانه روز) انجام شد، نشان داد که مصرف برق برخی استان‌ها در بازه زمانی منتخب چندبرابر شده است و استان‌های متعددی نیز افزایش بین ۱۰ تا ۲۰ درصدی مصرف برق را در فاصله ساعات ۲ تا ۵ بامداد شاهد بوده‌اند.
بنابر این گزارش، میزان مصارف بخش‌های خانگی و تجاری بین نیمه شب تا صبحگاه به شدت کاهش می‌یابد و با کنار گذاشتن مصرف بخش صنعتی که مصرف آن به صورت لحظه‌ای و از طریق کنتورهای هوشمند قابل رصد است، می‌توان مصارف بالا در این ساعات را به عامل مصرف کننده جدید نسبت به روند درازمدت، یعنی رمز ارزها نسبت داد.
بر اساس آنچه در این مطالعه به آن اشاره شد، این میزان رشد نمی‌توانسته است به بخش‌های خانگی و تجاری که در آن ساعات شبانه روز کمترین میزان مصرف را دارند یا حتی صنعتی که مصرف آن به صورت لحظه‌ای رصد می‌شود، نسبت داده شود و این مصرف تنها می‌تواند متعلق به تولید رمز ارزها باشد که بدون وابستگی به ساعات خاص حتی در نیمه شب نیز مصرف برق آنها ادامه دارد.

شرکت توانیر مدعی است: مصرف برق صنایع بزرگ به صورت لحظه ای رصد می شود و دولت علاقه مند به ایجاد نیروگاه های برق خودتامین برای صنایع است.

اولویت اصلی صنعت برق تامین نیاز داخلی است

همچنین گفتنی است: مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران و سخنگوی صنعت برق با بیان اینکه برخی شایعات پیرامون صادرات برق و ارتباط با قطعی آن وجود دارد، تاکید کرد: همواره اولویت اصلی صنعت برق تامین نیاز داخلی و مصرف برق هموطنان در داخل کشور است و در صورت کمبود یا محدودیت برق، واردات بیشتر از صادرات است.

به نقل از پایگاه خبری توانیر، مصطفی رجبی مشهدی با اشاره به برخی اخبار منتشر شده در خصوص افزایش صادرات برق به پاکستان تاکید کرد: همواره در تمام گفت وگو ها با رسانه ها و مذاکرات و قراردادها در این خصوص تاکید شده است که اولویت اصلی تامین نیاز هموطنان در داخل کشور است.

سخنگوی صنعت برق خاطرنشان ساخت: از ابتدای سال جاری نیز چون کشور دچار محدودیت های در تامین برق شده است، صادرات برق به تمام کشورهایی که با آنها قرارداد داشته ایم متوقف شده یا در کمترین میزان ممکن(نزدیک به صفر) کاهش یافته است.

دولت حمایت نمی کند

ایران پارسال رشد ۴۸۰۰ مگاواتی تولید برق را هدف‌گذاری کرده بود، اما در عمل ۳۹ درصد آن محقق شد و سال ۹۸ نیز کمتر از نصف اهداف پیش‌بینی شده محقق شد و در دو ماهه ابتدایی سال جاری نیز کمی بیش از یک درصد از اهداف پیش‌بینی شده برای سال ۱۴۰۰ محقق شده است.لذا انتظار می‌رفت دیر یا زود کشور با کسری شدید برق مواجه شود.

این در حالی است که تولید کننده های بخش خصوصی صنعت برق، نبود برنامه ریزی و مدیریت صحیح در دولت و نخریدن برق از نیروگاه های کوچک مقیاس برق و ضرر این نیروگاه ها و بخش خصوصی سرمایه گذار در این عرصه را یکی از عوامل کمبود برق در کشور می دانند و معتقدند ایران می توانست قطب تولید برق منطقه باشد و رسیدن به اهداف رشد تولید برق بدون حضور بخش خصوصی محقق نمی شود.