یه گزارش اختصاصی سایت خبری تحلیلی انتهاج یزد، جناب سیاوش پاکدل باعنوان مدیر دفتر مدیریت مصرف و مطالعات کاهش آب شرکت آب و فاضلاب استان یزد، با توجه به اهمیت مدیریت مصرف آب بفرمایید در حوزه مدیریت مصرف، آبفای استان یزد چه اقداماتی را انجام داده است و ضرورت این اقدامات را بیان کنید.

شرکت آب و فاضلاب استان یزد از سال ۱۳۸۵ تاکنون به طور مداوم نسبت به نصب تجهیزات و ادوات کاهنده مصرف در اماکن مختلف اقدام کرده است. این ادوات طیف گسترده ای از لوازم شامل؛ شیرهای الکترونیکی، شیرهای پدالی، انواع شیرآلات اهرمی، سردوش کاهنده مصرف، پرلاتور و سایه بان کولر آبی را شامل می شود.

تنها در دوسال گذشته تعداد ۲۷۵۰ پرلاتور در تمامی دستگاه ها و ادارات شهرستان یزد توسط شرکت آبفا نصب شده است. علاوه براین در این دو سال  با اولویت بخش های درمان و نیز مدارس تعداد بیش از ۷۰۰ عدد شیر پدالی نیز نصب گردیده است.   لطفا در خصوص ادوات کاهنده مصرف آب، به تفصیل توضیح دهید و آیا شرکت آبفا حمایتی برای ارگان های مختلف یا برای مساجد و مدارس برای دسترسی به این ادوات دارد؟ در این مطلب به روش های نوین دنیا در مدیریت مصرف آب اشاره بفرمایید.

ادوات کاهنده مصرف آب حتی در صورت عدم تغییر رفتار مصرف کنندگان قادر  به کاهش مصرف آب می باشند.     الف)پرلاتور یا آبفشان ساده ترین و اثربخش ترین و همچنین کم هزینه ترین کار در راستای کاهش مصرف آب، تعویض سرشیرها و مجهزنمودن شیرآلات به پرلاتور است که به نامهای درافشان، آبفشان یا سرشیر کاهنده مصرف نیز در بازار ایران نامیده میشود در حال حاضر به وفور انواع ایرانی و غیرایرانی آن در بازار موجود است.

پرلاتور (سرشیر کاهنده مصرف آب) در آبریز روشویی، ظرفشویی، حمام و خروجی شلنگ در شیر توالت کاربرد دارد. این قطعات قابلیت اختلاط آب با هوا را دارند و ضمن کاهش مصرف آب بدون تغییر در حجم آب سبب مطلوبیت مصرف نیز می‌گردند.

وی گفت: با استفاده از این قطعات می توان تا ۴۰درصد از مصرف آب خروجی شیرآلات در کاربری‌های خانگی و غیرخانگی کاست. کاهش مصرف آب، کنترل جریان آب، جلوگیری از فشار زیاد آب و پاشیده شدن آب به اطراف سینک و همچنین یکنواختی خروج آب از مزایای استفاده از سرشیرهاست.

ب: سردوش کاهنده مصرف یکی از موارد اصلی مصرف آب در کاربری‌های خانگی و مکانهایی مثل استخرها، خوابگاهها و هتلها، استحمام دوش حمام است. بطور متوسط حدود ۳۰درصد مصرف آب در خانه ها، در حمام انجام میشود. استفاده از سردوشهای مناسب با قابلیت اختلاط آب و هوا، کنترل میزان جریان خروجی آب و حالتهای مختلف پاشش،میتواند تا حد زیادی در کاهش مصرف آب موثر باشد. شکل زیر شمای کلی یک سردوش با مکانیزم اختلاط آب و هوا را نشان می‌دهد.

همانطور که در این شکل دیده می‌شود، سردوشهای کاهنده مصرف، هوا را از محلی روی محل پاشش آب یا دسته سردوش به داخل کشیده و پس از اختلاط با آب با فشار مناسبی تخلیه می‌کنند.  سردوش های کاهنده مصرف آب، به دلیل تنظیم فشار پاشش آب روی بدن و مخلوط کردن آب و هوا، احساس خوشایندتری را نسبت به سردوشهای معمولی برای مصرف کننده ایجاد می کنند.

ج)رگلاتور: رگلاتورها با توجه به نوع ساخت قابلیت نصب آسان و مخفی را دارند و در محل اتصال شلنگ به سردوش حمام، شلنگ توالت، خروجی شیرآلات روشویی و همچنین علمک ثابت حمام میتوانند نصب شوند و نقش خود را بعنوان یک قطعه کاهنده مصرف آب ایفا نمایند.  پاکدل درباره  نحوه عملکرد این قطعه گفت: به گونه ای است که با تغییرات فشار آب همواره مقدار جریان ثابتی را تامین می نماید و استفاده از رگلاتورهای تنظیم کننده تا حد زیادی به کنترل و بهینه سازی مصرف کمک مین ماید و راه حلی ساده و کم هزینه برای صرفه جویی در مصرف آب است. رگلاتورهای موجود در بازار ایران، امکان ثابت نگاه داشتن دبی خروجی شیرآلات و شلنگ های حمام و توالت را در حد ۶تا ۹لیتر در دقیقه دارند. استفاده از این رگلاتورها سبب می‌شود در صورتی که فشار شبکه بسیار کم (مثلا یک بار) و یا زیاد (مثلا ۵بار باشد) شود، دبی خروجی شیرآلات ثابت باقی بماند. در بیشتر اوقات استفاده از رگلاتور موجب بهبود وضعیت فشار آب و مطلوبیت شیرآلات می‌شود.

پاکدل توصیه کرد: این ادوات خصوصاً در آپارتمانهای بلند مرتبه موجب توزیع یکنواخت تر و مناسب تر آب می‌شود.  د)فلاش تانک: فلاش تانک هایی که در بازار موجود هستند به دو دسته تک حالته و دو حالته دسته بندی می‌شوند.

میزان مصرف آب (حجم) برای فلاش تانک های سرویس بهداشتی در استاندارد ملی برچسب مصرف آب مطابق این جدول درنظر گرفته شده است.  فلاش تانک های قدیمی، برای هر بارش فلاش کردن بین۱۳تا ۲۰لیتر آب مصرف می‌کردند در حالی که میزان مصرف آب فلاش تانکهای جدید بین ۳تا ۶لیتر در هر بار فلاش است که به‌صورت قابل ملاحظه ای کاهش یافته است.

پاکدل تاکید کرد: برای ساختمان‌های جدید بهتر است از فلاش تانک‌های کم مصرف دو مرحلهای استفاده شود. برای ساختمان‌های قدیمی، در صورتی که امکان تعویض فلاش تانک وجود نداشته باشد، میتوان با قرار دادن جسمی مثلاً یک بطری پلاستیکی که با آب یا چیز دیگری پر شده، بخشی از فضای فلاش تانک را اشغال کند، حجم آب مصرفی را کاهش داد‌.

باعنوان مدیر دفتر مدیریت مصرف و مطالعات کاهش آب شرکت آب و فاضلاب استان یزد، درباره شرایط اضطراری آب و منابع آبی در یزد توضیحاتی ارائه نموده و بفرمایید برای حفظ منابع آبی استان و افزودن منابع آبی برای دسترسی مردم آبفای استان یزد چه اقداماتی را در روستاها و شهرستان های استان انجام داده است و بفرمایید کدام مناطق استان با کمبود آب بیشتری مواجه هستند.

آیا تشویقی و تنبیهی برای مصرف زیاد یا مصرف بهینه در موضوع آب وجود دارد توضیح دهید.

آب شرب در استان از دو محل آب انتقالی و آب منابع زیرزمینی تامین می شود همیشه از چندین ماه قبل از فرارسیدن تابستان شرکت آب و فاضلاب یزد نسبت به حفاری یا جابجایی چاه های جدید، بهسازی چاه‌ها و قنوات، ولی کیفیت در حد شرب دارند و اتصال آن به شبکه اقدام می نماید ضمن اینکه نشت یابی از شبکه آب با استفاده از دستگاه های پیشرفته نشت یابی که در اختیار آبفا می باشد، انجام می شود.

وی افزود: تنظیم فشار شبکه به معنی کاهش فشارهای زائد و افزایش فشار مناطق کم فشار با استفاده از زون بندی و شیرآلات کنترلی نیز انجام می پذیرد. در شهرهایی مانند تفت و مهریز که باغ شهر هستند و به علت مصارف بالا در بعضی از ساعات بعد از ظهر در بعضی مناطق با افت فشار مواجه می گردیم. فقط در صورت رعایت موارد صرفه جویی در هیچکدام از شهرهای استان با کمبود آب مواجه نخواهیم شد.

پاکدل تصریح کرد: در روستاهای استان به خصوص مناطق ییلاقی به علت عزیمت تعداد زیادی از هم استانی ها در آخر هفته ها که گاه به چندین برابر جمعیت بومی می رسد با مشکلات عدیده ای مواجه هستیم. آبیاری درختان در روستاها از مهمترین عوامل کمبود آب در روستاها می باشد. کاهش شدید نزولات و بارندگی و خشکسالی چندین ساله در مناطق ییلاقی استان منابع آب روستاها را به شدت تضعیف کرده است. در رابطه با مشترکین پرمصرف امکان قطع موقت انشعاب آب وجود دارد.